Sporthalverlichting: Hoe UGR<19 te realiseren voor competitieniveau

Professionele LED-verlichting Voor Sporthallen: Een Stappenplan Voor UGR<19

De renovatie of nieuwbouw van een sporthal stelt hoge eisen aan de verlichtingsinstallatie. Het gaat verder dan alleen het behalen van de juiste verlichtingssterkte; visueel comfort, veiligheid en flexibiliteit zijn cruciaal voor een succesvol project.

com) maatwerkoplossingen aan bestekschrijvers en installateurs in Nederland en Vlaanderen, waarbij we de uitdagingen van verblinding en multifunctioneel gebruik oplossen. Een recent project voor een multisportveld bij een sportclub in Houston dient als een perfecte casestudy voor het realiseren van een installatie die voldoet aan de strengste Europese normen.

Het realiseren van een verblindingsarme (UGR<19) sportomgeving vereist een geïntegreerde aanpak. Dit wordt bereikt door de inzet van armaturen met gespecialiseerde asymmetrische optieken die het licht gericht op het speelveld sturen en strooilicht minimaliseren. In combinatie met een nauwkeurige lichtberekening in DIALux wordt een hoge uniformiteit (Uo > 0,7) en optimaal spelerscomfort gegarandeerd.

Waarom Volstaat Een Standaard High Bay Armatuur Vaak Niet Voor Een Sporthal?

Een standaard high bay armatuur is ontworpen voor algemene industriële ruimtes, niet voor de specifieke dynamiek van een sportveld. Voor een sporthal is een maatwerkbenadering essentieel om te voldoen aan de eisen van de NEN-EN 12193:2018 norm voor sportverlichting.

De geometrie van de ruimte, de hoogte van het plafond, de positie van de tribunes en de verschillende sporten die worden beoefend, vragen om een specifiek ontworpen lichtplan. Standaard symmetrische optieken veroorzaken vaak een hoge mate van verblinding (een hoge verblindingsindex UGR), wat hinderlijk is voor sporters bij snelle hoofdbewegingen en het volgen van een bal op hoogte.

Bovendien vereist multifunctioneel gebruik – van trainingen tot wedstrijden en evenementen – een flexibel en dimbaar systeem, iets wat basisarmaturen niet altijd bieden.

Hoe Realiseer Je Een UGR-waarde Lager Dan 19 Voor Snelle Zaalsporten?

Het bereiken van een UGR-waarde van <19 wordt primair gerealiseerd door de keuze van de juiste optische systemen. In tegenstelling tot standaard high bays, die het licht breed en symmetrisch verspreiden, maken professionele sportarmaturen gebruik van asymmetrische of speciaal afgeschermde lenzen.

Deze bundeltypen richten de lichtstroom nauwkeurig op het speeloppervlak en snijden het licht af boven een bepaalde hoek. Hierdoor wordt direct licht in de ogen van spelers en toeschouwers geminimaliseerd.

De exacte positionering en uitlijning van elk armatuur, bepaald via een professioneel lichtontwerp, is hierbij cruciaal. Het resultaat is een helder verlicht veld zonder hinderlijke schittering, wat essentieel is voor de prestaties en veiligheid bij sporten als volleybal, basketbal en zaalhockey.

Welke Rol Speelt Een DIALux-berekening Bij De Validatie Van Het Ontwerp?

Een DIALux lichtberekening is een onmisbare stap om de prestaties van een lichtontwerp te valideren voordat er ook maar één armatuur wordt geïnstalleerd. Voor het project in Houston werd een gedetailleerde simulatie gebruikt om te garanderen dat de verlichtingssterkte (lux) en uniformiteit voldeden aan de gestelde eisen (een ontwerpdoelstelling van gemiddeld 750 lux met een uniformiteit Uo > 0,7).

Door de fotometrische gegevens van de custom armaturen (in IES- of LDT-formaat) in de software te laden, kan een lichtontwerper of adviesbureau de UGR-waarden vanuit verschillende kijkposities in de zaal exact berekenen en visualiseren. Dit proces biedt zekerheid aan de opdrachtgever en de hoofdaannemer dat het ontwerp in de praktijk zal presteren zoals gespecificeerd in het bestek.

Need the DIALux evo file or IES / LDT data for this setup?Get lighting files →

Hoe Draagt Een DALI-2 Lichtsturingssysteem Bij Aan Flexibiliteit En Energiebesparing?

Een DALI-2 lichtsturingssysteem transformeert een statische verlichtingsinstallatie in een dynamisch en intelligent netwerk. Voor een multifunctionele sporthal is dit van onschatbare waarde.

Het stelt de beheerder in staat om met één druk op de knop vooraf gedefinieerde scènes op te roepen. 450 lux) en 'Onderhoud' (20%).

Dit voorkomt onnodig energieverbruik en sluit perfect aan bij de Erkende Maatregelenlijst energiebesparing (EML), die slimme lichtregelingen aanmoedigt. Bovendien biedt DALI-2 de mogelijkheid tot integratie met gebouwbeheersystemen en het uitlezen van statusinformatie per armatuur, wat het onderhoud vereenvoudigt.

Vergelijking Van Lichtsturingsprotocollen: DALI-2 vs. 0-10V

Need the DIALux evo file or IES / LDT data for this setup?Get lighting files →

Waarom Is Een Slagvaste IK10-behuizing Een Harde Eis in Sportaccommodaties?

De veiligheid binnen een sportaccommodatie, zoals vastgelegd in het Bouwbesluit en de NEN 1010, omvat ook de robuustheid van de gemonteerde apparatuur. Een armatuur in een sporthal moet bestand zijn tegen de impact van ballen of andere sportattributen.

De IK-classificatie (NEN-EN 62262) geeft de mate van slagvastheid aan. Een IK10-rating, zoals toegepast in de casestudy, is de hoogste classificatie en betekent dat de behuizing een impact van 20 joule kan weerstaan.

Dit voorkomt dat lenzen of behuizingen breken, wat gevaarlijke situaties met vallende onderdelen en stilstand van de accommodatie kan veroorzaken. Het is een essentiële specificatie voor duurzaamheid en een veilige sportomgeving.

Bestek En Inkoop Volgens NEN-EN 12464-1

Leg in het lichtplan de vereiste gemiddelde verlichtingssterkte Em, gelijkmatigheid Uo en kleurweergave-index Ra vast voor de betreffende ruimten en activiteiten. NEN-EN 12464-1 is relevant voor binnenwerkplekken; toets de verlichting van het speelveld daarnaast aan NEN-EN 12193. Neem UGR<19 alleen als projecteis op waar de UGR-methode en de gekozen beoordelingsposities passend zijn.

Vraag de leverancier om een DIALux-berekening en fotometrische gegevens in LDT- of IES-formaat. Specificeer ook de IP-waarde en, waar relevant, de IK-klasse, en stem de aansturing af op het gewenste gebruik van de sporthal. XHLWX stelt IES- en LDT-bestanden beschikbaar voor DIALux en biedt DALI-2, Casambi en 0-10V als mogelijkheden voor de aansturing.

Veelgestelde Vragen

Q: Wat Is De Vereiste Verlichtingssterkte Voor Een Multifunctionele Sporthal in Nederland?

Volgens de NEN-EN 12193:2018 hangt dit af van het competitieniveau. Voor trainingen (Klasse III) is 200-300 lux vaak voldoende. Voor regionale competities (Klasse II) wordt 500 lux aanbevolen, en voor (inter)nationale wedstrijden (Klasse I) is 750 lux de norm. Een flexibel DALI-2 systeem maakt het mogelijk om tussen deze niveaus te schakelen.

Q: Hoe Wordt De Uniformiteit Van De Verlichting Berekend En Waarom Is Dit Belangrijk?

Uniformiteit (Uo) is de verhouding tussen de minimale en de gemiddelde verlichtingssterkte (Emin/Egem) op het speelveld. Een waarde van 0,7 of hoger, zoals vereist voor competitieniveau, zorgt ervoor dat er geen donkere vlekken of overbelichte zones zijn. Dit wordt berekend in een DIALux-lichtberekening en is cruciaal voor een eerlijk en veilig spelverloop.

Q: Voldoen Deze Custom Armaturen Aan De Europese Ecodesign-richtlijn?

Ja, alle armaturen die XHLWX op de Europese markt brengt, voldoen aan de EU 2019/2020 verordening (Single Lighting Regulation). Dit betekent dat ze voldoen aan strenge eisen voor lichtopbrengst (lm/W), levensduur (L80B10), en de beschikbaarheid van vervangbare onderdelen. De prestaties worden onderbouwd met spectrale data en testrapporten.

Q: Kunnen Deze Sportveldarmaturen Ook Buiten Worden Toegepast?

Nee, de armaturen in deze casestudy zijn specifiek ontworpen voor binnengebruik, met een IP54-rating. Voor buitensportvelden zijn armaturen met een hogere IP-waarde (minimaal IP65) vereist om bescherming te bieden tegen alle weersinvloeden. XHLWX ontwikkelt ook maatwerkoplossingen voor buitentoepassingen, met aangepaste behuizingen en coatings.

Bronnen En Normeringen

1. NEN-EN 12193:2018: Licht en verlichting - Sportverlichting.
2. NEN-EN 12464-1:2021: Licht en verlichting - Verlichting van werkplekken - Deel 1: Werkplekken binnen.
3. NEN-EN 62262:2002: Beschermingsgraden van omhulsels van elektrisch materieel tegen uitwendige mechanische belasting (IK-code).
4. NEN 1010:2020: Elektrische installaties voor laagspanning.
5. EU 2019/2020: Verordening tot vaststelling van eisen inzake ecologisch ontwerp voor lichtbronnen en afzonderlijke voorschakelapparatuur.

Vraag Een Maatwerk Lichtplan Aan Voor Uw Project

Het succes van een LED-bedrijfsverlichting project in een sporthal hangt af van een professioneel lichtontwerp dat verder gaat dan standaardproducten. De casestudy van de sportclub in Houston toont aan dat een op maat gemaakte aanpak nodig is om te voldoen aan de strenge eisen voor verblinding (UGR), uniformiteit en duurzaamheid.

com) nauw samen met adviesbureaus en installateurs om armaturen te ontwikkelen die naadloos aansluiten op de specificaties in het bestek. Neem contact op met ons engineeringteam om uw uitdaging te bespreken en een oplossing te creëren die superieure prestaties en langetermijnwaarde levert.